dizel Jeneratör Setlerini Anlamak İçin 7 Temel Bilgi Noktası

I. Çevresel Faktörlerin Ünitenin Çalışmasına Etkisi

Dizel jeneratör setleri, farklı iklim koşullarında çalışırken çeşitli dış faktörlerden etkilenmeye açıktır:

• Yağmur suyu, toz ve kum, ekipman parçalarında aşınmaya ve tıkanmaya neden olabilir;
• Kıyı bölgelerindeki tuzlu su sisleri ile kükürt dioksit gibi aşındırıcı gazlar içeren hava, metal parçalarda paslanmaya ve ünitenin yalıtım performansında bozulmaya yol açabilir.

Hedefe yönelik koruyucu önlemler alınmalıdır.

II. Ünitenin Temel Bileşimi ve Yardımcı Bileşenleri

1. Temel Bileşenler

Dizel motor, jeneratör ve kontrol cihazı, mekanik enerjinin elektrik enerjisine dönüştürülmesini ve kararlı çıkış sağlanması için birlikte çalışır.

2. Yardımcı Bileşenler

Taban, taban yakıt deposu, radyatör, su deposu, geri tepme önleyici ped, ses yalıtım kaplaması, susturucu, sessiz kutu vb. bileşenleri içerir. Bu bileşenler sırasıyla sabit destekleme, yakıt depolama, ısı dağıtım ve soğutma, titreşim emimi ve gürültü azaltma işlevlerini üstlenir; böylece ünitenin genel işletme kararlılığı ve uyarlama yeteneği sağlanır.

III. Gürültü Seviyeleriyle İlgili Özellikler

Gürültü seviyeleri işletme ortamı ve insan sağlığı üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Belirli standartlar aşağıda verilmiştir:

• 30–40 desibel (dB): İdeal sessiz ortam; günlük dinlenme ve hassas işlemler senaryoları için uygundur;
• 50 dB üzeri: Uyku ve dinlenme kalitesini bozar; temel gürültü azaltma önlemleri gerektirir;
• 70 dB üzeri: Normal konuşma ve iletişim üzerinde olumsuz etki yaratır; iş verimini düşürür; geliştirilmiş gürültü azaltma tedbirleri gerektirir;
• 90 dB üzeri: Uzun süreli maruziyet işitme kaybına neden olabilir ve bunun sonucunda sinir zayıflığı, baş ağrısı ve tansiyon artışına gibi sağlık sorunlarına yol açabilir. Kullanım süresi kesinlikle sınırlandırılmalı ve profesyonel koruyucu ekipmanlar kullanılmalıdır;
• 150 dB ve üzeri: Ani maruziyet işitme organlarında akut travmaya neden olabilir; bu durum kulak zarı yırtılmasına ve çift taraflı sağırlığa yol açabilir. Bu tür ortamlarda ünitenin korunmasız çalıştırılması kesinlikle yasaktır.

Kullanım sırasında güvenliği ve konforu sağlamak için öneriler şunlardır:

• İşitme koruması gerektiren senaryolarda gürültü seviyesi 90 dB’yi geçmemelidir;
• Çalışma ve öğrenme senaryolarında gürültü seviyesi 70 dB’yi geçmemelidir;
• Dinlenme ve uyku senaryolarında gürültü seviyesi 50 dB’yi geçmemelidir.

IV. Paralel Çalışmanın Temel Amaçları

1. Güç Kaynağı Kapasitesini Genişletmek

Birden fazla ünitenin paralel bağlanmasıyla toplam güç kaynağı kapasitesi gerçek elektrik talebine göre esnek bir şekilde artırılabilir; böylece büyük ölçekli enerji tüketimi senaryolarına uyum sağlanabilir.

2. Güç Kaynağı Güvenilirliğini Artırmak

Kesintisiz güç sağlayınız. Tek bir ünite arızalandığında veya bakım gerektirdiğinde, diğer üniteler sorunsuz şekilde devreye girerek kesintiden kaynaklanan kayıpları önler.

V. Yakıt Tüketimi Hesaplama Yöntemi

Yakıt tüketimi hesaplama formülü (birim: L/sa) aşağıdaki gibidir:

Yakıt Tüketimi (L/sa) = Dizel Motorun Anma Gücü (kW) × Yakıt Tüketim Hızı (g/kWh) ÷ 1000 ÷ 0,84

Not: Formüldeki 0# dizel yakıtın yoğunluğu 0,84 kg/L’dir. Gerçekleşen hesaplamada, doğru sonuçların elde edilmesi için dizel yakıt türüne karşılık gelen standart yoğunluğa göre ayarlamalar yapılmalıdır.

VI. Uzun Süreli Aşırı Yüklenmenin Tehlikeleri

Ünitenin çalışması sırasında genellikle aşırı yüklenmeye izin verilmez; yalnızca kısa süreli hafif aşırı yüklenmeye tolerans gösterilebilir. Eğer aşırı yükleme süresi çok uzunsa (anma gücü aralığını aşarsa), aşağıdaki sorunlar ortaya çıkabilir:

• Soğutma sisteminin aşırı ısınması nedeniyle ünitenin ısı dağıtımının başarısız olması;
• Jeneratör sargılarının aşırı ısınması, izolasyon performansını etkileyerek ciddi durumlarda kısa devre arızalarına neden olabilir;
• Yağlama yağı konsantrasyonunun bozulması, düşük yağ basıncına ve bileşenlerde artan aşınmaya yol açar;
• Ünitenin genel ömründe önemli azalma, bakım sıklığını ve maliyetini artırır.

VII. Özel Çevre Koşullarında Kullanım ve Koruma Önlemleri

1. Yüksek Enerji Depolama Aküleri İçin Koruma

Ünite yüksek enerji depolama aküleri kullanıyorsa, ısı yalıtımı korumasına özel dikkat edilmelidir:

• Oda sıcaklığının 0 °C'nin altına düşebileceği durumlarda, akü kapasitesini ve çıkış gücünü korumak için bir akü ısıtıcısı donatılmalıdır;
• Ünite yüksek nem oranına sahip bir ortamda çalışıyorsa, jeneratör sargıları ve kontrol kutusuna yoğuşmadan kaynaklanan kısa devreler veya izolasyon hasarlarını önlemek amacıyla ısıtıcılar yerleştirilmelidir.

• Aşırı Soğuk İklimlerde Çalışma İçin Koruma

Düşük sıcaklık ortamlarında, soğuk motorun soğutma suyunu, yakıtını ve yağlayıcı yağını önceden ısıtmak için yakıt ısıtıcıları veya elektrikli ısıtıcılar kullanılmalıdır; böylece motorun genel sıcaklığının yükselmesi ve sorunsuz çalıştırılması sağlanır;

Oda sıcaklığı 4 °C’den düşük değilse, motor bloğunun sıcaklığını 32 °C’nin üzerinde tutmak amacıyla bir soğutma sıvısı ısıtıcısı kurulmalıdır; bu, düşük sıcaklıklardan kaynaklanan bileşen hasarlarını önler.

• Düşük Sıcaklık Ortamları İçin Yağlayıcı Yağ Seçimi

Yağ viskozitesini azaltmak, akışkanlığı artırmak ve sıvının iç sürtünme direncini düşürmek amacıyla özel düşük sıcaklık yağlayıcı yağı kullanın. Bu, tüm motor bileşenlerine yeterli yağlamayı sağlar ve düşük sıcaklıklarda kötü yağlama nedeniyle oluşan arızaları önler.

• Plato Bölgelerinde Kullanım İçin Önlemler

Birimdeki motorun (özellikle doğal emişli motorların) plato bölgelerinde kullanılması durumunda, ince hava yetersiz yakıt yanmasına neden olur ve bu da güç kaybına yol açar. Genellikle her 300 metrelik yükselti artışı için güç kaybı yaklaşık %3’tür.

Bu nedenle plato bölgelerinde kullanım sırasında, duman emisyonunu ve aşırı yakıt tüketimini önlemek amacıyla birimin çalışma gücü azaltılmalı; böylece birimin kararlı çalışması sağlanmalıdır.